Z pasji do krosien, z troski o dziedzictwo
Stowarzyszenie „Świętokrzyskie Tkaczki” to grupa pasjonatów, których misją jest kultywowanie, ochrona i popularyzowanie tradycji tkackich regionu świętokrzyskiego, ze szczególnym uwzględnieniem Bodzentyna i jego okolic. Swoją działalność rozpoczęliśmy w 2015 roku jako grupa „Alebabki Wzdół”, z potrzeby ocalenia od zapomnienia rzemiosła, które przez dziesięciolecia stanowiło ważny element lokalnej tożsamości kulturowej.
Od początku naszym celem było nie tylko samo tkanie, ale również zgłębianie i przekazywanie wiedzy o całym procesie powstawania tkaniny. Lata 2015–2016 poświęciliśmy intensywnej nauce snucia i tkania, gromadzeniu informacji źródłowych oraz kompletowaniu i tworzeniu niezbędnych narzędzi. Wiedzę zdobywaliśmy m.in. podczas warsztatów i szkoleń prowadzonych przez doświadczone tkaczki w Jadownikach i Bliżynie.
Już w pierwszych latach działalności nasze prace były prezentowane na festiwalach i wydarzeniach kulturalnych, a projekt „Tradycje tkackie Bodzentyna” został nagrodzony w konkursie „Lokalny produkt sieciowy”.
Z biegiem lat nasza aktywność systematycznie się rozwijała. Organizowaliśmy i prowadziliśmy warsztaty tkackie dla mieszkańców, turystów, dzieci, młodzieży i seniorów, tworzyliśmy programy edukacyjne, takie jak realizowana do dziś „Ścieżka Edukacyjna Tkaczki”, prezentująca kolejne etapy obróbki lnu i tkactwa. Uczestniczyliśmy w festiwalach, jarmarkach i wydarzeniach regionalnych, m.in. w Dymarkach Świętokrzyskich, a także współpracowaliśmy z instytucjami kultury i organizacjami wspierającymi ekonomię społeczną.
Ważnym etapem naszej działalności były projekty realizowane we współpracy z ośrodkami kultury, muzeami oraz partnerami lokalnymi i regionalnymi. Dzięki nim powstały m.in. inicjatywy „Tkamy marzenia”, „Krajobraz w paski” czy „Lniana Ostoja”, w ramach których prowadzimy warsztaty i pokazy tkackie również dla odbiorców z zagranicy. Szczególne znaczenie miały projekty związane z przekazem mistrzowskim, w tym „Mistrz Tradycji”, w ramach którego Beata Syzdół przeszkoliła kolejne osoby zainteresowane nauką tkactwa.
Nasza działalność obejmuje również badania etnograficzne oraz digitalizację archiwalnych dokumentów i fotografii związanych ze spółdzielnią „Tkactwo Świętokrzyskie”, działającą w Bodzentynie w latach 1950–1993. Efektem wieloletnich działań było wpisanie „Tradycji tkackich Bodzentyna i okolic” na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, co stanowi dla nas ogromne wyróżnienie i potwierdzenie sensu podejmowanych działań.
Dziś Stowarzyszenie „Świętokrzyskie Tkaczki” to nie tylko warsztaty, pokazy i wystawy, ale również sieć rozwijających się pracowni tkackich oraz przestrzeń współpracy z muzeami i instytucjami kultury, m.in. z Muzeum Wsi Kieleckiej czy Muzeum Regionalnym w Iłży. Tworzymy, uczymy i dzielimy się wiedzą, wierząc, że tradycyjne tkactwo to żywe dziedzictwo, które nadal może inspirować, łączyć pokolenia i budować lokalną tożsamość.
Członkowie:
